Fáfnismál

Fáfnismál
Sigvrþr oc Reginn foro vp a Gnitaheiði oc hitto þar slóþ Fafnis, þa er hann screiþ til vaz. Þar gorði Sigvrþr grof micla a veginom, oc gecc Sigvrþr þar í. Enn er Fafnir screiþ af gvllino, bles hann eitri, oc hra/t þat fyr ofan ha/fvþ Sigvrþi. Enn er Fafnir screiþ yfir grofna, þa lagði Sigvrþr hann meþ sverþi til hiarta. Fafnir hristi sic oc barþi ha/fdi oc sporði. Sigvrþr hlióp or grofinni, oc sa þa hvarr annan. Fafnir qvaþ:
1 4	«Sveinn oc sveinn! hveriom ertv, sveinn! vm borinn? hverra ertv manna ma/gr? er þv a Fafni rá/t þinn inn frána meki, stondomc til hiarta hiorr.»
Sigvrþr dvlþi nafns sins fyr þvi, at þat var trva þeirra i fornescio, at orþ feigs mannz metti mikit, ef hann bolvaði ovin sinom meþ nafni. Hann qvaþ:
2 4	«Ga/fvgt dyr ec heiti, en ec gengit hefc inn moþvrla/si mogr; fa/dvr ec ácka sem fira synir, geng ec einn saman.»
3 4	Fafnir qvaþ: «Veiztv, ef fa/þvr ne áttað sem fira synir, af hverio vartv vndri alinn? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .»
4 4	Sigvrþr qvaþ: «Etterni mitt qveþ ec þer okvnnict vera oc mic sialfan iþ sama; Sigvrþr ec heiti, Sigmvndr het minn faþir, er hefc þic vapnom vegit.»
5 4	Fafnir qvaþ: «Hverr þic hvatti? hvi hvetiaz lezt mino fiorvi at fara? inn fráneygi sveinn! þv attir fa/ðvr bitran, obornom sciór a sceiþ.»
6 4	Sigvrþr qvaþ: «Hvgr mic hvatti, hendr mer fvlltýðo oc minn inn hvassi hiorr; fár er hvatr, er hroraz tecr, ef í barnesco er blá/þr.»
7 4	Fafnir qvaþ: «Veit ec, ef þv vaxa neþir fyr þinna vina briosti, sei maþr þic reidan vega; nv ertv haptr oc hernuminn, e qveþa bandingia bifaz.»
8 4	Sigvrþr qvaþ: «Þvi bregþr þv nv mer, Fafnir! at til fiarri siac minom feþr-mvnom; eigi em ec haptr, þott ec vera hernvmi; þv fant, at ec la/ss lifi.»
9 4	Fafnir qvaþ: «Heiptyrði eín telr þv þer i hvivetna, enn ec þer satt eitt segic; iþ gialla gvll oc iþ gloðra/þa fe þer verþa þeir ba/gar at bana.»
10 4	Sigvrþr qvaþ: «Fe raða vill fyrþa hverr e til ins eina dags; þviat eino sinni scal alda hverr fara til heliar heþan.»
11 4	Fafnir qvaþ: «Norna dom þv mvnt fyr nesiom hafa oc osvinnz apa; i vatni þv drvcnar, ef i vindi ror, alt er feigs forað.»
12 4	Sigvrþr qvaþ: «Segdv mer, Fafnir! allz þic froþan qveþa oc vel mart vita: hveriar ’ro þer nornir, er na/ðga/nglar ’ro oc kiosa moþr fra ma/gom?»
13 4	Fafnir qvaþ: «Svndrbornar mioc hygg ec at nornir se, eigoþ þer ett saman; svmar ero askvngar, svmar alfkvngar, svmar dotr Dvalins.»
14 4	Sigvrþr qvaþ: «Segðv mer þat, Fafnir! allz þic froþan qveþa oc vel mart vita: hve sa holmr heitir, er blanda hiorlegi Svrtr oc esir saman?»
15 4	Fafnir qvaþ: «Oscopnir hann heitir, enn þar a/ll scolo geirom leica goð; Bilra/st brotnar, er þeir a brv fara, oc svima i moðo marir.
16 4	Egishialm bar ec vm alda sonom, meþan ec vm meniom lág; einn rammari hvgdomc a/llom vera, fanca ec [svá] marga ma/go.»
17 4	Sigvrþr qvaþ: «Egishialmr bergr einvngi hvar scolo reiþir vega; þa þat finnr, er meþ fleirom komr, at engi er einna hvatastr.»
18 4	Fafnir qvaþ: «Eitri ec fnesta, er ec a arfi la miclom mins fa/dvr; . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .»
19 4	Sigvrþr qvaþ: «Inn fráni ormr! þv gorþir fres micla oc galzt hardan hvg; heipt at meiri verþr ha/lþa sonom, at þann hialm hafi.»
20 4	Fafnir qvaþ: «Reþ ec þer nv, Sigvrþr! enn þv raþ nemir, oc ríþ heim heþan: it gialla gvll oc it gloðra/þa fe þer verþa þeir ba/gar at bana.»
21 4	Sigvrþr qvaþ: «Raþ er þer raþit, enn ec riþa mvn til þess gvllz er i lyngvi liggr; enn þv, Fafnir! ligg i fiorbrotom, þar er þic Hel hafi.»
22 4	Fafnir qvaþ: «Reginn mic reþ, hann þic raða mvn, hann mvn ocr verþa badom at bana; fior sitt lata hygg ec at Fafnir myni, þitt varð nv meira megin.»
Reginn var a brot horfinn, meþan Sigvrþr va Fafni, oc kom þa aptr, er Sigvrþr strá/c blóð af sverþino. Reginn qvaþ:
23 4	«Heill þv nv, Sigvrþr! nv hefir þv sigr vegit oc Fafni vm fariþ; manna þeirra er mold troþa þic qveþ ec obla/ðastan alinn.»
24 5	Sigvrþr qvaþ: «Þat er ovist at vita, þa er komom allir saman sigtiva synir, hverr obla/ðastr er alinn; margr er sa hvatr, er hior ne ryþr annars briostom í.»
25 4	Reginn qvaþ: «Gladr ertv nv, Sigvrþr! oc gagni feginn, er þv þerrir Gram a grasi; brodvr minn hefir þv beniaþan, oc veld ec þo sialfr svmo.»
26 4	Sigvrþr qvaþ: «Þv þvi rétt, er ec riþa scylðac hélog fioll hinig; fe oc fiorvi reþi sa inn fráni ormr, nema þv frydir mer hvaz hvgar.»
Þa gecc Reginn at Fafni oc scar hiarta or hanom meþ sverþi er Riþill heitir, oc þa dracc hann bloð or vndinni eptir. Reginn qvaþ:
27 4	«Sittv nv Sigvrþr! enn ec mvn sofa ganga, oc halt Fafnis hiarta við fvna; eisca/ld ec vil etinn lata eptir þenna dreyra drycc.»
28 4	Sigvrþr qvaþ: «Fiarri þv gect, meþan ec a Fafni rá/ðc minn inn hvassa hior; afli mino atta ec við orms megin, meþan þv i lyngvi látt.»
29 4	Reginn qvaþ: «Lengi liggia letir þv lyngvi í þann inn aldna iotvn, ef þv sverþz ne nytir, þess er ec sialfr gorða, oc þins ins hvassa hiors.»
30 4	Sigvrþr qvaþ: «Hvgr er betri enn se hiors megin, hvars reidir scolo vega; þviat hvatan mann ec se harliga vega meþ slevo sverþi sigr.
31 4	Hva/tom er betra enn se ohva/tom i hildileic hafaz; gla/ðom er betra enn se glvpnanda, hvat sem at hendi comr.»
Sigvrðr toc Fafnis hiarta oc steicþi á teini. Er hann hvgði, at fvllsteict veri, oc freyddi sveitinn or hiartano, þa toc hann a fingri sinom oc scyniaþi, hvart fvllsteict veri. Hann brann oc bra fingrinom i mvnn ser. Enn er hiartbloð Fafnis com a tvngo hanom, oc scildi hann fvgls ra/dd; hann heyrþi, at igðor kla/coþo á hrisino. Igðan qvaþ:
32 5	«Þar sitr Sigvrdr sveita stoccinn, Fafnis hiarta við fvna steikir; spacr þotti mer spillir ba/ga, ef hann fiorsega franan eti.»
33 5	Avnnor qvaþ: «Þar liggr Reginn, reðr vm við sic, vill tola ma/g þann er trvir hanom; berr af reidi ra/ng orð saman, vill ba/lvasmiþr brodvr hefna.»
34 4	In þriþia qvaþ: «Ha/fði scemra lati hann inn hára þvl fara til heliar heþan; a/llo gvlli þa kna hann einn raþa fiolþ þvi er vnd Fafni lá.»
35 5	In fiorþa qvaþ: Horscr þotti mer, ef hafa kynni astraþ mikit ydvar systra, hygði hann vm sic oc hvgin gleddi; þar er mer vlfs von, er ec eyro sec.»
36 5	In fimta qvaþ: «Erat sva horscr hildimeiþr, sem ec hers iaþar hyggia mvndac, ef hann broþvr letr a brot comaz, enn hann a/drom hefr aldrs of syniat.»
37 4	In setta qvaþ: «Mioc er osviþr, ef hann enn sparir fianda inn folcscá, þar er Reginn liggr, er hann raþinn hefr; kannat hann viþ slíco sia.»
38 4	In sia/nda qvaþ: «Ha/fði scemra lati hann þann inn hrimcalda iotvn oc af ba/gom bva; þa mvn hann fiár þess, er Fafnir reþ, einvaldi vera.»
39 4	Sigvrþr qvaþ: «Verþat sva ríc sca/p, at Reginn scyli mitt banorð bera; þviat þeir baþir broþr scolo bralliga fara til heliar heþan.»
Sigvrþr hio ha/fvþ af Regin, oc þa át hann Fafnis hiarta oc dracc bloþ þeirra beggia Regins oc Fafnis. Þa heyrþi Sigvrþr, hvar igdvr melto:
40 5	«Bitt þv, Sigvrþr! ba/ga ra/ða, era konvnglict qviþa morgo: mey veit ec eina myclo fegrsta, gvlli godda, ef þv geta mettir.
41 5	Liggia til Givca gronar bra/tir, fram visa sca/p folcliþondom; þar hefir dyrr konvngr dottvr alna, þa mvndv Sigvrþr mvndi ca/pa.
42 5	Salr er a há Hindarfialli, allr er hann vtan eldi sveipinn, þann hafa horscir halir vm gorvan or oda/ccom ognar lióma.
43 5	Veit ec a fialli folcvitra sofa, oc leicr yfir lindar vaþi; Yggr stacc þorni aþr a feldi ha/rgefn, hali er hafa vildi.
44 5	Knattv, ma/gr! sia mey vnd hialmi, þa er fra vigi Vingscorni reið; ma-at Sigrdrifar svefni bregþa scioldvnga niþr fyr sca/pom norna.»
Sigvrþr reiþ eptir slóþ Fafnis til bolis hans oc fann þat opit oc hvrþir af iarni oc getti; af iarni váro oc allir timbrstoccar i hvsino, en grafit i iorþ niþr. Þar fann Sigvrþr stormikit gvll oc fyldi þar tver kistor: þar toc hann egishialm oc gvllbrynio oc sverþit Hrotta oc marga dyrgripi, oc klyfiaþi þarmeþ Grana, enn hestrinn vildi eigi fram ganga fyrr, enn Sigvrþr steig á bac hanom.